افسانه های زمستانی آذربایجان

در فرهنگ فولکلور ترکی آذربایجان، مردم معتقدند که زمستان دو بخش عمده دارد، چله بزرگ و چله کوچک.
چله بزرگ چهل روز است و از ابتدای زمستان شروع میشود، این چله معمولا زیاد سخت نیست ولی پربار است، برف و باران نعمت خداوند میبارند و زمینها را برای سال بعد آماده میکنند، «خدر» نام یکی از شبهای چله بزرگ است، بعد، چله کوچک که پررو و سخت است فرا میرسد که بیست روز است، شب آخر این چله «کورد اوغلو» است که آن شب نهایت برف و سرمایش را میبارد و صبح بعدش زمین نفسش را خواهد کشید و روزهای بعدش «باد وعده» (باد صبا) خواهد وزید و وعده بهار را خواهد داد، سبزه‌ها جوانه خواهندزد و حیوانات دوباره از لانه‌ها و پناهگاهها بیرون خواهند آمد.
متاسفانه اطلاعات من همینقدر است، دنبالش نرفته‌ام. اغلب پیرمردها و پیرزنهای بالای پنجاه سال از هوا و تقویم این روزها را تشخیص میدهند و افسانه‌ها میگویند.
==
لازم به ذکر است که این اعداد و ارقام شهر به شهر و منطقه به منطقه فرق دارند. ولی در کل یک هویت شاخص دارند. برای ذکر مثال در مورد تفاوت، واحد وزن قدیم «یک باتمان» [یک من فارسی] (مثلا نه چندان قدیم، تا همین ده پانزده سال پیش خود ما شیر و دوغ را بر حسب «باتمان» میخریدیم) در برخی شهرها سه کیلوگرم و در شهرهای ما 6 کیلوگرم است.